Taalachterstand en psychose onder mensen met een migratieachtergrond

H.E. Jongsma, E.M.A. van der Ven, E. Velthorst, L. de Haan, B.P.F. Rutten, J. van Os

Doel
Inventariseren van de bijdrage van taalachterstand, indicatoren van sociale achterstand en ervaren discriminatie aan het verhoogde risico van psychose bij migranten.

Implicaties
In dit onderzoek laten we zien dat in Nederland met name niet-westerse en eerstegeneratiemigranten een hoger risico op psychotische stoornissen hebben. In die laatste groep lijkt een taalachterstand een rol te spelen, onafhankelijk van een aantal andere risicofactoren waarvoor we controleerden in onze statistische modellen. Dit suggereert dat het hebben van een taalachterstand mogelijk het risico op een psychose verhoogt, los van sociaal-economische omstandigheden

Er zijn meerdere interpretaties mogelijk over het mechanisme waardoor een taalachterstand kan bijdragen tot een psychose, bijvoorbeeld doordat de wereld voor betrokkenen onbegrijpelijker en vijandiger lijkt. Verder onderzoek zal dit moeten uitwijzen. Door taalachterstand te zien als een indicator van een bredere afstand tot de samenleving, biedt deze een mogelijk aanknopingspunt voor interventies. Deze afstand, nog meer dan ervaren discriminatie, zorgt voor uitsluiting en lijkt een belangrijke determinant van een hoger psychoserisico. Het reduceren van een taalachterstand zelf, maar met name de gevolgen hiervan, biedt dan ook mogelijke aanknopingspunten voor concrete interventies op het gebied van de volksgezondheid, mochten deze resultaten onafhankelijk gerepliceerd worden.

Het begrijpen en voorkómen van een hoger psychoserisico bij migranten vraagt om een goed causaal model met ruimte voor de grote heterogeniteit die de 20% van de Nederlandse bevolking met een migratieachtergrond kenmerkt, en met een mogelijke rol voor de gevolgen van een taalachterstand.

Tijdschrift voor psychiatrie maart 2023

23 maart, 2023