Kan een suicidale crisis op een virtuele acute psychiatrieafdeling behandeld worden?

Castillo BA, Shterenberg R, Bolton JM, e.a. Virtual acute psychiatric ward: evaluation of outcomes and cost savings. Psychiatr Serv 2023; appips20220332.

In Winnepeg in Canada werd tijdens de COVID-19-pandemie een virtuele acute psychiatrieafdeling opgezet voor de behandeling van personen in psychiatrische crisis. Castillo en collega’s evalueerden de behandelresultaten en kosteneffectiviteit van deze virtuele afdeling. Zij publiceerden hun bevindingen in Psychiatric Services in Advance.1

De virtuele psychiatrieafdeling was bedoeld voor de vrijwillige opname van psychiatrische patiënten, ongeacht de gestelde diagnose.

Diagnostisch onderzoek, medicatiemanagement (zoals het monitoren van de effectiviteit van medicatie en het optreden van bijwerkingen), risicomanagement, ondersteunende zorg en psycho-educatie werden door meerdere psychiaters en doktersassistenten via telefoon- en/of videogesprekken uitgevoerd.

Indien nodig vonden er meerdere contactmomenten per dag plaats. Patiënten hadden 24/7 beschikking tot een fysieke crisisdienst en een telefonische hulplijn. De beoogde duur van de virtuele behandeling was 3 dagen, maar kon indien nodig worden verlengd. Als de crisistoestand van de patiënt niet kon worden beheerst, werd de patiënt opgenomen in het ziekenhuis.

De onderzoekers verzamelden gegevens over 132 opnames op de virtuele afdeling van 130 patiënten. Ze brachten ook het aantal bezoeken van deze patiënten aan een psychiatrisch ziekenhuis of spoedeisende hulp in kaart in de 30 dagen na de virtuele opname.

De duur van een virtuele opname was gemiddeld 2,4 dagen (uitersten: 1-8 dagen). Patiënten maakten tijdens de virtuele opname geen gebruik van de fysieke crisisdienst, maar in 17% van de gevallen werd wel de telefonische hulplijn gebeld.

Bij meer dan de helft van de patiënten was er sprake van suïcidaal gedrag. 13% van de opnames eindigde alsnog in een ziekenhuisopname, vooral in geval van een psychose of manie, maar weinig bij suïcidaal gedrag of middelenmisbruik. In de 30 dagen na de virtuele opname werd slechts 7% alsnog opgenomen. De kosten van de zorg voor patiënten op de virtuele afdeling waren lager dan de kosten van de reguliere zorg.

Dit onderzoek laat zien dat virtuele afdelingen mogelijk haalbare, effectieve en kostenbesparende interventies kunnen zijn om acute psychiatrische crises te behandelen en ziekenhuisopnames te voorkomen. In de toekomst zouden virtuele afdelingen mogelijk gebruikt kunnen worden als alternatief voor een ziekenhuisopname of om opnameduur te verkorten.