De diagnostische heterogeniteit in perspectief – E. Van Assche, R. van Winkel
Rol van heterogeniteit en etiologische stratificatie bij psychiatrische diagnostiek, en van de voornaamste factoren die transdiagnostisch en diagnosespecifiek een rol spelen
Bepaalde omgevingsfactoren, waaronder stress en trauma in de kindertijd, spelen een rol in het ontstaan van psychiatrische aandoeningen en dragen bij tot de geobserveerde heterogeniteit. Verder vertonen psychiatrische stoornissen een complex-genetisch risicoprofiel, wat betekent dat het risico op een stoornis vaak voortkomt uit de interactie tussen genetische belasting en omgevingsfactoren waaraan het individu blootgesteld werd. We beschrijven ook heterogeniteit binnen de levensloop en gaan daarbij in op prodromen en chroniciteit.
Conclusie
Heterogeniteit blijft een uitdaging binnen de psychiatrie.
Gebaseerd op epidemiologisch, moleculair en ander onderzoek krijgen we toenemend zicht op factoren die hiertoe bijdragen.
Deze factoren vergroten het inzicht in de etiologische processen en in wat er nodig is om diagnostische heterogeniteit te vertalen naar homogenere subgroepen van patiënten.
In de diversiteit van klinische presentaties, of de heterogeniteit, zit veel informatie verborgen die we kunnen inzetten voor de geïndividualiseerde diagnostiek en patiëntenzorg.
Het voorbeeld van de immunometabole depressie toont hoe fijnere categorieën op basis van een specifiek symptoomprofiel, gekoppeld aan een onderliggend inflammatoir etiologisch proces, kunnen leiden tot een reductie van de heterogeniteit. Hiermee bieden ze ook mogelijkheden voor een passender behandeling.
Dr. Evelien Van Assche (evelien.vanassche@uni-muenster.de).
6 november, 2025