Nieuwe wet beschermende opname

De nieuwe wet zal ingaan op 1 januari 2025, zoals ook gestipuleerd in de wettekst. De vraag om de wet minstens een periode uit te stellen tot de uitvoeringsbesluiten gepubliceerd zijn, werd negatief beantwoord door zowel het kabinet justitie als het kabinet volksgezondheid. Het is dus belangrijk om voorbereid te zijn en voldoende kennis te hebben over de aanpassingen van de bestaande wetgeving, ook zonder de uitvoeringsbesluiten. Er is vooralsnog ook nog geen omzendbrief van de Procureur-Generaal, waarin onder meer moet beschreven worden hoe de 48u-observatie vorm te geven zonder dat er al voorzieningen beschikbaar zijn voor deze nieuwe vorm van beschermende opname. Het is aan de procureurs en de vrederechters van de gerechtelijke arrondissementen om te beslissen hoe zij daar mee om zullen gaan, en zal dus regionaal moeten afgesproken worden. We willen onze leden aanmoedigen om proactief met de juristen contact te nemen en afspraken te maken.

In bijlage vindt u alvast de gecoördineerde versie van de wet van 26.06.1990 zoals gewijzigd door de wet van 16 mei 2024, die ons werd bezorgd vanuit het kabinet justitie zelf. We weten dat er officieuze gecoördineerde wetteksten circuleren, maar deze is alvast ontwikkeld vanuit de juristen van de minister, waardoor correcte inhoud gegarandeerd is.

Een belangrijk aandachtspunt is het statuut van de verlengde verblijven die voor twee jaar uitgesproken zijn, en die na 1 januari 2025 in het tweede jaar zitten. In tegenstelling tot wat door sommige juristen werd gesuggereerd, zullen deze verlengde verblijven NIET vervallen op 1 januari 2025. De medewerkers van het kabinet justitie benadrukken dat deze blijven bestaan tot de einddatum die door de vrederechter is uitgesproken. Het is dus NIET nodig om al deze patiënten nog voor nieuwjaar opnieuw op de zitting te brengen.

Even belangrijk is het gebruik van het nieuwe model omstandig geneeskundige verslag bij het opstarten van een nieuwe beschermende opname. Wanneer dit verslag niet wordt gebruikt, kan de procureur of de vrederechter dit als een procedurefout aanmerken. Het is dus van het grootste belang hier zorgvuldig mee om te gaan. Later dit jaar maar nog ruim voor de start van de nieuwe wet zal de VVP een default omstandig geneeskundig verslag ter beschikking stellen van de leden.

Tenslotte is het Koninklijk Besluit over wie een omstandig geneeskundig verslag mag opstellen, wel gepubliceerd. Elke arts die een omstandig geneeskundig verslag wil opstellen, zal daarvoor een opleiding van 4 uren moeten volgen bij een hiervoor deskundige psychiater, maar er wordt uitstel verleend tot eind 2027. De VVP zal voor de collega’s opleidingen voorzien, maar het is nog niet concreet hoe dat zal gebeuren. Psychiaters en psychiaters in opleiding zijn vrijgesteld van deze opleiding omdat het inherent is aan hun professionele kennis.